im J. Ruszkowskiego w Pułtusku
Jednym z największych i najbardziej liczącym się wydarzeniem muzycznym w dziejach Zespołu Szkół Zawodowych im. J. Ruszkowskiego w Pułtusku było powstanie i ponad dwudziestoletnia działalność Szkolnej Orkiestry Dętej. Organizacyjnie orkiestra należała do struktur ZHP, jako jedna ze szkolnych drużyn specjalistycznych. Powstała w roku 1976 z inicjatywy dyrektora Władysława Piotrowskiego, który od wielu lat marzył o jej utworzeniu. Pierwszym jej dyrygentem był nauczyciel muzyki w Studium Wychowawczyń Przedszkoli, Roman Chomik.
Ten zdolny organizator, bardzo ambitny pedagog, sprowadził się z rodziną do Pułtuska w drugiej połowie lat 50-tych. Uczył muzyki, a konkretnie gry na skrzypcach w Liceum Pedagogicznym. Już w pierwszym roku pracy w Pułtusku zaczął organizować szkolny zespół artystyczny, złożony z chóru, orkiestry i grupy tanecznej. W skład zespołu wchodziło co najmniej 80 osób. W okresie ponad 20 lat Roman Chomik organizował zespoły artystyczne i odnosił sukcesy w pracy z młodzieżą uzdolnioną, popularyzował pieśni i tańce ludowe, zapewniał oprawę artystyczną wielu imprez oraz uroczystości szkolnych, miejskich i wojewódzkich.
Na wspomnienie zasługuje utworzenie przez Romana Chomika nauczycielskiego zespołu wokalno-muzycznego przy Zarządzie Oddziału ZNP w Pułtusku. Zespół ten, którego solistkami były znane mauczycielki pułtuskich szkół - Barbara Bonisławska i Danuta Chrzanowska zajął pierwsze miejsce w woj. warszawskim w turnieju amatorskich zespołów nauczycielskich (występował nawet w telewizji). Roman Chomik był już na emeryturze, gdy dyr. Piotrowski zaproponował mu pracę w niepełnym wymiarze godzin i prowadzenie w Zespole Szkół Zawodowych orkiestry. 28 sierpnia 1976 r. przyszły dyrygent zwrócił się do nauczycieli ZSZ z apelem, aby zachęcali młodzież do muzycznej działalności w tworzonej orkiestrze dętej. Szczególnie apelował do wychowawców klas najmłodszych technikum o pomoc organizacyjną, bowiem najbardziej uzasadniony był nabór uczniów z klas pierwszych i drugich.
"W Pułtusku, gdy mówi się o kulturze w tym mieście, to koniecznie trzeba zapamiętać choć jeszcze dwa nazwiska takich wspaniałych społeczników, jak dyrektor Zespołu Szkół Zawodowych Władysław Piotrowski i nieżyjący już profesor Roman Chomik" oto słowa, które w 1982 r. można było przeczytać w Tygodniku Ciechanowskim", i które są bardzo trafnym określeniem roli tych dwóch nauczycieli, faktycznych twórców szkolnej orkiestry dętej. Ogólny nadzór nad sprawami organizacyjnymi sprawował Roman Chomik. Wspomagali go w różnych działaniach dyrektor Piotrowski i instruktorzy Andrzej Dalko oraz Wojciech Wichrowski. W celu doboru odpowiednio uzdolnionej młodzieży przeprowadzono przesłuchania większości uczniów klas pierwszych i drugich. Dyrektor zatrudnił instruktorów muzyki, członków Orkiestry Straży Pożarnej, Franciszka Gerka i Wawrzyńca Ochońskiego.
W Warszawie zakupione zostały instrumenty i jednolite ubiory (zielone, wzorowane na wojskowych ubrania i koszule, bordowe berety z harcerską lilijką, jednakowe buty). Po etapie organizacyjnym nadszedł czas nauki. Rozpoczęły się żmudne ćwiczenia - indywidualne i zbiorowe - zespołu składającego się z ponad 60 osób. Orkiestranci zostali podzieleni na grupy, odpowiednio do następujących grup instrumentów muzycznych: klarnety i saksofony, trąbki i kornety, baryton, tenory i waltornie, basy i puzony, instrumenty perkusyjne i bęben, czynele, werbel mały.
W 1977 r. na wiosnę orkiestra wzięła udział w Przeglądzie Szkolnych Orkiestr Dętych w Białymstoku. W szkole zaprezentowała się po raz pierwszy na akademii z okazji Święta Pracy. Od tej pory stała się nieodłącznym elementem wszystkich uroczystości szkolnych i wielu pozaszkolnych - miejskich i wojewódzkich. Po dwóch latach od powstania w 1978 r. 70-osobowa orkiestra zdobyła pierwsze liczące się wyróżnienie na IX Festiwalu Młodzieżowych Orkiestr Dętych w Białymstoku. Ze względu na pogarszający się stan zdrowia dyrygenta Romana Chomika w prowadzenie orkiestry coraz bardziej angażował się Andrzej Dalko, pełniący funkcję tamburmajora. Zatrudnieni zostali instruktorzy muzyki z Jednostki Wojskowej w Ciechanowie. Od pierwszych lat istnienia orkiestry instruktorzy organizowali w różnych regionach kraju obozy szkoleniowo- wypoczynkowe (np. w Białej Piskiej na Mazurach, w Chorzowie na Śląsku). Dyrektor Piotrowski zapewniał środki finansowe na prowadzenie tych obozów. Młodzież doskonaliła swoje umiejętności i wypoczywała. Wakacyjne obozy stanowiły atrakcyjne zakończenie cyklu szkoleniowego w danym roku szkolnym. Bardzo wartościową dla młodej orkiestry okazała się współpraca z orkiestrą dętą przy kopalni Polska" w Świętochłowicach. Dyrygentem tej orkiestry był Zygmunt Sopora, który udziela} fachowej pomocy muzykom z Pułtuska, przebywającym na obozie szkoleniowym w Chorzowie (orkiestra zakwaterowana była w internacie Zespołu Szkół Górniczych). Dyrygent przyjeżdża} także do Zespołu Szkół Zawodowych w Pułtusku i gościnnie pomagał prowadzić orkiestrę. Rada Padagogiczna ZSZ doceniała wysiłek i niemały trud członków orkiestry. Wszyscy początkowo za dodatkową i systematyczną pracę otrzymywali stypendia. Mimo tej zachęty niektórzy nie sprostali zwiększonym obowiązkom i rezygnowali.
W pierwszych składach orkiestry najbardziej wytrwałymi i zaangażowanymi okazali się:
Grzegorz Antkiewicz, Jan Baranowski, Janusz Baranowski, Krzysztof Baranowski, Jerzy Bernat, Marek Biedrzycki, Wojciech Bielecki, Mirosław Brzeziński, Bogdan Buda, Hubert Buraczyński, Arkadiusz Ciok, Wiesław Cymek, Lech Czerwiński, Leszek Czubak, Jarosław Flis, Mariusz Gałowicz, Szymon Gilewski, Andrzej Giziński, Krzysztof Góralski, Tadeusz Górczak, Cezary Górkiewicz, Cezary Górski, Mirosław Gruszkowski, Adam Grzybowski, Zbigniew Hackiewicz, Paweł Hejak, Henryk Jankowski, Stanisław Jaskulski, Wacław Jastrzębski, Wiesław Kajetaniak, Krzysztof Kamiński, Jan Kowalski, Jan Kuciński, Grzegorz Kuśmierski, Krzysztof Łachmański, Leszek Majchrzak, Adam Makowski, Krzysztof Makowski, Waldemar Makowski, Ireneusz Maranowski, Lech Mariusz, Dariusz Michalski, Bogdan Mroziewicz, Paweł Osiński, Janusz Palka, Waldemar Patyk, Stanisław Pęski, Remigiusz Pierzchała, Ireneusz Pilarski, Sławomir Podowski, Wojciech Rosłan, Tomasz Rutkowski, Roman Rytel, Sławomir Rzepkowski, Waldemar Sadowski, Zdzisław Smardzewski, Jarosław Smoliński, Krzysztof Sobański, Arkadiusz Sobieraj, Jerzy Staroń, Wojciech Staroń, Wiesław Stelmach, Jacek Strutyński, Krzysztof Strutyński, Marek Suwiński, Wiesław Tadrzak, Grzegorz Tomczak, Dariusz Wiśniewski, Andrzej Wojnarowski, Zdzisław Wojtczak, Jarosław Wróblewski, Andrzej Wysocki, Grzegorz Zielonkowski, Andrzej Ziemkowski, Adam Żółtowski.
W okresie ciężkiej choroby Romana Chomika i po jego śmierci dyrygentem orkiestry był Franciszek Gerek (krótko) i następnie jego syn, Jacek Gerek, pracownik i dyrektor Miejsko--Gminnego Domu Kultury w Pułtusku. Instruktorami muzyki byli wówczas: Henryk Gerek (brat Jacka, absolwent ZSZ), Stanisław Rudnicki, absolwent Technikum Mechanicznego, pracownik Domu Kultury, Władysław Brożyna (oficer), nadal Wojciech Wichrowski i Wawrzyniec Ochoński oraz absolwenci z pierwszego składu orkiestry (Wojciech Staroń, Jarosław Wróblewski).
Nowy kierownik artystyczny i dyrygent zmienił charakter orkiestry. Zmiany dotyczyły trzech spraw: repertuaru, zasad naboru i aktywności poza szkołą. Do repertuaru wprowadzone zostały utwory w stylu jazzowym, co wpłynęło na urozmaicenie prezentowanych programów muzycznych. Nabór do orkiestry prowadzony był już w młodszych klasach pułtuskich szkół podstawowych, co z kolei podnosiło poziom wyszkolenia tych, którzy podejmowali naukę w Zespole Szkół Zawodowych. Znacząco zwiększyła się aktywność orkiestry. Gdy ocenia się jej "udział w przeglądach, konkursach i innych imprezach (liczba imprez, w których uczestniczyła orkiestra ZSZ, dochodziła do 50 rocznie). Na początku lat 80-tych powiększyła się liczba instrumentów, które zostały odkupione z Zespołu Szkół Zawodowych nr1 w Ciechanowie, gdzie nie doszedł do skutku zamysł zorganizowania orkiestry szkolnej. Dwukrotnie w okresie kierownictwa Jacka Gerka zmieniano umundurowanie orkiestry.
Ze względu na pojawiające się trudności finansowe kontynuowanie dotychczasowej polityki przydziału stypendiów wszystkim członkom orkiestry okazało się niemożliwe. Mimo to w latach 80-tych orkiestra była dużym i bardzo aktywnym zespołem, co było zasługą przede wszystkim jej dyrygenta Andrzeja Jacka Gerka. Uczestniczyła w licznych uroczystościach szkolnych i imprezach pozaszkolnych.
Brała udział i odnosiła sukcesy w różnych przeglądach i konkursach orkiestr dętych w Białymstoku i Olsztynie, brała udział w imprezach kulturalnych w:
Ciechanowie, Mławie, Nasielsku, Płońsku, Otwocku, Grunwaldzie, Fromborku.
Zdobyła kilka wyróżnień:
- Wyróżnienie na Przeglądzie Orkiestr Mazowsza, Kurpi i Podlasia w Otwocku w 1983 r.,
- Puchar Dyrektora Huty Szkła w Wołominie na Przeglądzie Warszawskich Orkiestr Dętych w 1984 r.,
- Puchar Polskiego Związku Chórów i Orkiestr na Festiwalu Harcerskich Orkiestr Dętych w Poznaniu (dwukrotnie w 1983 i 1985 r.),
- Nagroda Dyrektora Wydziału Kultury i Sztuki Urzędu Wojewódzkiego w Poznaniu (1986 r.),
- Dyplomy za udział w Rejonowym Przeglądzie Szkolnych Orkiestr Dętych (1985 r., 1987 r. i 1988 r.).
Na konkursach międzywojewódzkich i przeglądach ogólnopolskich orkiestra ZSZ reprezentowała województwo ciechanowskie.
Wyróżnieniem dla orkiestry ZSZ w Pułtusku był udział w warsztatach muzycznych w Bochni w lutym 1986 r., zorganizowanych przez Główną Komendę ZHP Zamierzano powołać orkiestrę reprezentacyjną ZHP Oprócz orkiestry szkolnej z Pułtuska w warsztatach muzycznych brały udział orkiestry z Tczewa i Bytomia. 17 maja 1987 r. orkiestra wystąpiła z programem na warszawskiej Starówce z okazji Dni Ciechanowskich wśród najlepszych zespołów artystycznych tego województwa.
Najbardziej aktywnymi członkami orkiestry szkolnej w latach 80-tych byli: Robert Adamkiewicz, Cezary Baprawski, Jacek Bartosiewicz, Jarosław Bielik, Mariusz Bobowski, Dariusz Borczyński, Jacek Borek, Andrzej Brach, Dariusz Brach, Maciej Brach, Dariusz Chmielewski, Adam Cendrowski, Witold Cendrowski, Wojciech Ćwik, Krzysztof Deptuła, Piotr Filipiak, Arkadiusz Galanciak, Robert Godlewski, Stanisław Groblewski, Adam Grynasz, Tomasz Grzejda, Marek Jadacki, Jacek Jarosiński, Maciej Jastrzębski, Andrzej Kalinowski, Jolanta Kieszek (tamburmajorka), Sławomir Klik, Michał Klimkiewicz, Jarosław Kłosowski, Radosław Kosiński, Tomasz Kowalewski, Zbigniew Kozakiewicz, Marek Lesiński, Mirosław Lubieniecki, Dariusz Lusa, Andrzej Matusiak, Dariusz Michalski, Ryszard Mierzejewski, Dariusz Modzelewski, Jarosław Morawski, Marian Morawski, Piotr Mroziewicz, Jerzy Nuszkiewicz, Adam Perzyna, Tadeusz Pipowski, Jacek Podlasiewski, Sławomir Porycki, Grzegorz Rachuba, Stanisław Rudnicki, Andrzej Salamon, Andrzej Sienkiewicz, Cezary Skowron, Mirosław Szczypiński, Janusz Szymański, Jarosław Wróbel, Adam Wróblewski, Andrzej Zawadka, Robert Zdunek, Rafał Zieliński.
W latach 80-tych kontynuowano tradycję obozów szkoleniowo-wypoczynkowych.
Od roku 1983 obozy orkiestry organizowano w Rudzie Piskiej. W1987 r. wypoczynek i szkolenie orkiestry zorganizowano w Mławie.
W 1988 i w 1989 r. orkiestra przebywała na obozach szkoleniowo- wypoczynkowych w zaprzyjaźnionej szkole w Kijowie. Zdobyła uznanie prezentując swój program między innymi: w telewizji ukraińskiej, na koncertach w Parkach i amfiteatrach Kijowskich
Z musztrą paradną wystąpiła na stadionie Dynama" Kijów.
Musztrę prezentowała również na głownych placach Kijowa
W latach 80-tych Jacek Gerek prowadził big-band, w którym znaleźli się najlepsi młodzi muzycy z orkiestry. Zespół ten zdobył wyróżnienie na Ogólnopolskim Harcerskim Festiwalu Małych Form Artystycznych-Kielce'81. Zapraszany był wielokrotnie na występy wojewódzkie i krajowe.
Szkolna orkiestra uczestniczyła także w szczególnych uroczystościach. Towarzyszyła w ostatniej drodze zmarłym nauczycielom i pracownikom szkoły (Roman Chomik, Karolina Nawrocka, Andrzej Piotrowski, Franciszek Gerek, Józef Jeleń, Regina Biedrzycka), towarzyszyła swoim kolegom, których śmierć dużo za wcześnie wyrwała z uczniowskich szeregów (Janusz Bocoń, Andrzej Niesłuchowski) i innym przyjaciołom szkoły lub ich bliskim (Jerzy Czajkowski, prac. Ministerstwa Oświaty, Franciszek Malinowski, Adam Makowski). Uświetniła prymicje swojego kolegi, ks. Jarosława Kłosowskiego, absolwenta Technikum Radiowego z roku 1987, uczestniczyła też w uroczystościach patriotyczno-religijnych.
W roku szkolnym 1991/92 orkiestra była jeszcze dość dużym zespołem, co potwierdza prezentowany poniżej wykaz:
Andrzej Borczyński, Rafał Jabłoński, Arkadiusz Chmiel, Radosław Kacner, Rafał Chyliński, Stanisław Karpiński, Marcin Daź, Paweł Lewandowski, Jacek Dębski, Piotr Lisowski, Grzegorz Fabisiewicz, Robert Lis, Grzegorz Falba, Jarosław Minurski, Robert Falencki, Piotr Młynarski, Piotr Gawroński, Dariusz Modzelewski, Julita Gerek - tamburmajorka, Krzysztof Piekarski, Robert Godlewski, Mariusz Putrzyński, Robert Goszczyński, Grzegorz Sosiński, Piotr Gródek, Grzegorz Wykowski, Mirosław Jabłoński, Mariusz Zdunek, Rafał Zieliński
W roku 1994 z orkiestry odeszła po ukończeniu szkoły ostatnia duża grupa członków, absolwentów klasy V TM. Na koniec należy zauważyć, że przygoda z muzyką dla wielu członków orkiestry nie kończyła się z chwilą ukończenia szkoły. W okresie służby wojskowej absolwenci pułtuskiej orkiestr)' kwalifikowali się do zawodowych orkiestr wojskowych (Jarosław Morawski, Marian Morawski, Adam Cendrowski, Dariusz Lusa, Michał Klimkiewicz, Piotr Filipiak (Reprezentacyjna Orkiestra Wojska Polskiego) i inni)
.Bardzo przyjemnym akcentem był udział absolwentów w koncertach na uroczystościach szkolnych i przeglądach. Wielu byłych członków orkiestry grało w orkiestrze dętej Straży Pożarnej w Pułtusku, której kapelmistrzem w ostatnich latach jest Wojciech Wichrowski. W różnych okresach w OSP grali: Grzegorz Tomczak, Jacek Strutyński, Krzysztof Strutyński, Jarosław Wróblewski, Krzysztof Kamiński, Bogdan Buda, Maciej Jastrzębski, Piotr Mroziewicz.
W 1996 r. nadal w OSP grali: Bogdan Mroziewicz, prowadzący orkiestrę wraz z W Wichrowskim, Rafał Zieliński, Dariusz Modzelewski, bracia Jarosław i Marian Morawscy, Maciej Jastrzębski, Jarosław Wróblewski, Piotr Filipiak, Dariusz Lusa, i Andrzej Kalinowski. W latch kolejnych powrócili do gry po kilkuletniej przerwie: Piotr Grudek, Ryszard Mierzejewski, Krzysztof Lusa, Dariusz Wiśniewski.